Elektrische Fennek rijdt

Den Haag, 13 december 2022, Nieuwe en doorontwikkelde innovaties voor Defensie werden gepresenteerd aan diverse partners en Defensie. Foto: Impressie innovations op de beurs.

Fluisterstille pantserwagen gepresenteerd op Innovation in Defence

Op de openbare weg neemt het aantal elektrische auto’s gestaag toe. Elektrisch rijden wordt steeds normaler. Maar past een elektrisch voertuig ook in de operationele omgeving van Defensie? Met de E-Fennek wordt daar onderzoek naar gedaan.

Heel anders ziet hij er niet uit dan zijn dieselbroeder. Maar achter het pantser schuilt een totaal andere techniek. De 5,7 liter zes-cilinder lijnmotor is vervangen door een elektrovariant met accupakket. Bij een elektrisch voortuig wil iedereen dan direct weten wat het bereik is. Paul de Man, projectleider vanuit DMO Grondgebonden Wapen Systemen Kennis en Innovatie, krijgt die vraag ook regelmatig: “Maximaal 150 kilometer. Binnen vijf uur is het accupakket volledig opgeladen.” Maar dat zijn volgens De Man niet de belangrijkste gegevens. “Dit project is puur opgestart om kennis op te doen met het elektrificeren van de aandrijflijn op een dergelijk voertuig. Daar horen ook het optreden en onderhoud in operationele omstandigheden bij. Welke problemen kom je tegen en welke oplossingen zijn daarvoor nu of in de toekomst beschikbaar. ”

Voordelen

De keuze voor de Fennek is in dit geval niet vreemd. Kijk je naar de verschillende voertuigen in de krijgsmacht-inventaris dan is de taak van deze verkenningswagen het meest gebaat bij een elektromotor. Hij is fluisterstil en verspreidt geen uitlaatgassen, de thermische signatuur is minimaal waardoor hij minder opvalt op warmtebeeld en het comfort voor de crew is beter. De Man: “De bemanning kan elkaar gewoon verstaan zonder gebruik van intercom en zowel de airco als verwarming draaien op elektriciteit uit de accu’s. Je hoort nu wel opeens gepiep en gekraak dat eerst werd overstemd door de dieselmotor”, grapt hij.

Passen en meten

De keuze voor de Fennek had ook te maken met de beschikbaarheid van een schadevoertuig dat het team als basis kon gebruiken. “Liever hadden we natuurlijk eerst de techniek ontwikkeld en daar pantser omheen gebouwd. Maar we moesten werken met de schil van een Fennek. Dat was echt een uitdaging omdat we grotendeels vastzaten aan de vorm, afmeting en maximale toelaatbare massa van het voertuig”, aldus de projectleider die eerder als sergeant veel ervaring op deed in de operationele voertuigtechniek. Het donorvoertuig werd compleet gestript. Bijna alle conventionele onderdelen werden vervangen. Van de motor, transmissie, dieseltank, hydraulische- en pneumatische systemen tot het leidingwerk. “Letterlijk bij elke bout en moer hebben we overlegd of we deze in de nieuwe configuratie nodig hadden.”

Geen brandgevaar

De brandweer heeft inmiddels ervaring met het blussen van brandende elektrische voertuigen. Dan gaat het om brandbare lithium-ion-batterijen in consumentenwagens. Die van de E-Fennek is een lithium-ijzerfosfaat-accu met een Batterij Management Systeem waardoor de accu veel veiliger en minder brandbaar is. Ze zijn niet goedkoop, maar hebben wel een langere levensduur en andere voordelen. Hoe veilig ze in oorlogssituaties zijn is nog niet duidelijk. “Daar moet meer onderzoek naar gedaan worden, en de plekken waar je dat kan testen zijn schaars. Maar voor nu zien we geen grote extra risico’s.”

Toekomst

Het project liep enige vertraging op maar inmiddels rijdt de Fennek daadwerkelijk op een elektromotor en is het wachten op de goedkeuring door de fabrikant en de RDW zodat het voertuig toegelaten kan worden tot de openbare weg. “Daarna kunnen we gaan beproeven”, aldus De Man. “Eerst gaan we er heel veel mee rijden. Kijken of hij dat blijft doen onder verschillende omstandigheden. Het gewicht van de E-Fennek is niet veel veranderd maar door de beschikbare ruimte en plaatsing van het accupakket zit er nu meer gewicht aan de achterzijde van de pantserwagen. De wegligging en remeigenschappen zullen daardoor anders zijn.” Na de rijtesten en toestemming weggebruik wordt het CD&E-project van de landmacht gestart. “Dan kan de eindgebruiker ervaren wat de voor- en nadelen zijn en of een elektrisch voertuig in het optreden past. Of andersom, hoe je de operatie kunt aanpassen aan het voertuig”, aldus De Man.